Güveni Kötüye Kullanma Suçu (TCK 155)

Güveni kötüye kullanma (uygulamadaki adıyla “emniyeti suistimal”), malvarlığına karşı işlenen suçlardandır ve TCK m.155’te düzenlenmiştir.

Suçun tanımı ve unsurları (TCK m.155/1)

TCK m.155/1’e göre; başkasına ait olup da muhafaza etmek veya belirli bir şekilde kullanmak üzere zilyetliği kendisine devredilmiş olan mal üzerinde, kendisinin veya başkasının yararına olarak zilyetliğin devri amacı dışında tasarrufta bulunan ya da bu devir olgusunu inkâr eden kişi, şikâyet üzerine cezalandırılır. Temel hâlde ceza altı aydan iki yıla kadar hapis ve adli para cezasıdır.

Hırsızlık ve dolandırıcılıktan farkı

Bu suçun ayırt edici yönü, malın faile başlangıçta rıza ile (geçerli bir zilyetlik devri ilişkisiyle) teslim edilmiş olmasıdır. Yargıtay Ceza Genel Kurulu’nun 12.06.2012 tarihli, E. 2011/15-440, K. 2012/229 sayılı kararında; güveni kötüye kullanmanın oluşması için tarafların özgür iradeleriyle kurulmuş, hukuken geçerli bir zilyetlik devrinin bulunması gerektiği, başlangıçtan itibaren alma kastıyla hareket edilen olaylarda bu suçun değil (somut olayda) hırsızlığın söz konusu olacağı vurgulanmıştır.

Nitelikli hâl (TCK m.155/2)

Malın; meslek ve sanat, ticaret veya hizmet ilişkisinin ya da idare etmek yetkisinin gereği olarak faile tevdi edilmiş olması hâlinde ceza artar. Bu, güven ilişkisinin daha yoğun olduğu durumları kapsar.

Şikâyet ve uzlaştırma

Suçun temel ve nitelikli hâlleri şikâyete bağlıdır; fiili ve faili öğrenmeden itibaren işleyen altı aylık süre içinde şikâyet gerekir. Suç ayrıca uzlaştırma kapsamındadır.

Pratikte ne anlama geliyor?

• Mal başlangıçta rızayla teslim edilmiştir; bu yönüyle hırsızlıktan ayrılır.
• Geçerli bir zilyetlik devri ilişkisi şarttır.
• Suç şikâyete bağlıdır (6 ay) ve uzlaştırma kapsamındadır.

Bu makale genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez. Metinde anılan yüksek mahkeme kararları gerçek olup künyeleri (esas/karar numarası ve tarih) UYAP, Lexpera ve resmî karar kaynakları üzerinden doğrulanabilir. İçtihatlar zaman içinde değişebileceğinden, kendi durumunuz için güncel değerlendirmeyi mutlaka bir avukattan alınız.