Boşanmada velayetin kural olarak tek bir ebeveyne verildiği bilinir. Peki anne ve baba isterse velayeti birlikte (ortak) kullanabilir mi? Uzun süre “kamu düzenine aykırı” sayılan ortak velayet, Yargıtay’ın bir kararıyla Türk hukukunda yer edinmiştir.

Kanun ne diyor?

Türk Medeni Kanunu’nda velayet, boşanmada kural olarak çocuğun bırakıldığı tarafa ait kılınır; ortak velayeti açıkça düzenleyen bir hüküm yer almaz. Ancak Türkiye’nin onayladığı uluslararası bir metin tabloyu değiştirmiştir: Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’ne Ek 7 Numaralı Protokol’ün “eşler arasında eşitlik” başlıklı 5. maddesi, eşlerin evliliğin sona ermesi hâlinde de çocuklarıyla ilişkilerinde eşit hak ve sorumluluğa sahip olduğunu öngörür. Bu Protokol, 6684 sayılı Kanun’la onaylanıp 25.03.2016 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanarak iç hukukumuzun parçası olmuştur.

Yargıtay bu kuralı nasıl uyguluyor?

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi’nin 20.02.2017 tarihli, E. 2016/15771, K. 2017/1737 sayılı kararında, bu Protokol’e dayanılarak ortak velayet düzenlemesinin “Türk kamu düzenine açıkça aykırı olduğunu ya da Türk toplumunun temel yapısını ihlal ettiğini söylemenin mümkün olmadığı” belirtilmiştir. Böylece ortak velayetin önü açılmıştır. Sonraki uygulamada, anne ve babanın bu yönde iradesi bulunması ve her şeyden önce çocuğun üstün yararına aykırı olmaması koşuluyla ortak velayete hükmedilebilmektedir.

Pratikte ne anlama geliyor?

  • Ortak velayet, tarafların (özellikle anlaşmalı boşanmada) uzlaşması ve çocuğun yararına uygun olması hâlinde mümkündür.
  • Belirleyici ölçüt yine çocuğun üstün yararıdır; çatışmalı, iletişimi kopuk durumlarda mahkeme ortak velayete sıcak bakmayabilir.
  • Koşullar değişirse, ortak velayetin kaldırılması ve velayetin tek tarafa verilmesi de istenebilir.

Kısacası ortak velayet artık Türk hukukunda mümkündür; ancak otomatik değildir. Mahkeme, somut olayda çocuğun yararını ve ebeveynlerin işbirliği kapasitesini değerlendirerek karar verir.

Benzer bir durumla mı karşı karşıyasınız? Durumunuzu gizlilik içinde değerlendirip size özel bir yol haritası çıkarmamız için bizimle iletişime geçin.

Bu makale genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez. Metinde anılan yüksek mahkeme kararları gerçek olup künyeleri (esas/karar numarası ve tarih) UYAP, Lexpera ve resmî karar kaynakları üzerinden doğrulanabilir. İçtihatlar zaman içinde değişebileceğinden, kendi durumunuz için güncel değerlendirmeyi mutlaka bir avukattan alınız.