Yurt Dışında Verilen Boşanma Kararı Türkiye’de Nasıl Geçerli Olur?

Yurt dışında yaşayan ya da eşlerden biri yabancı olan birçok kişi, başka bir ülkede boşandıktan sonra Türkiye’de hâlâ “evli” göründüğünü fark eder. Çünkü yabancı bir mahkeme kararı, ülkemizde kendiliğinden geçerli olmaz; ayrıca bir işlem gerekir.

Klasik yol: Tanıma ve tenfiz davası

Yabancı mahkeme kararlarının Türkiye’de hüküm doğurması, 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun (MÖHUK) kapsamında düzenlenir. MÖHUK’un 50. maddesi uyarınca tanıma/tenfiz için temel ön koşullar; yabancı bir mahkeme ilamının bulunması, kararın hukuk davalarına ilişkin olması ve kesinleşmiş olmasıdır. Ayrıca kararın Türk kamu düzenine açıkça aykırı olmaması aranır. Velayet, nafaka, tazminat gibi sonuçların icra edilebilmesi için genellikle bu dava yolu gerekir.

2018 sonrası kolaylık: İdari tescil

2018’de yapılan düzenlemeyle, 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu’na eklenen 27/A maddesi sayesinde, yurt dışında verilen boşanma kararlarının mahkemeye gitmeden doğrudan nüfus kütüğüne tescili mümkün hâle geldi. İlgili Yönetmelik 7 Şubat 2018’de Resmî Gazete’de yayımlandı. Buna göre karar; yetkili yabancı makamca verilmiş, usulen kesinleşmiş ve Türk kamu düzenine açıkça aykırı değilse nüfusa tescil edilebilir.

Başvuru, yurt dışında ilgili Türk büyükelçiliği/başkonsolosluğuna; Türkiye’de ise il nüfus ve vatandaşlık müdürlüğüne yapılır. Tarafların (bizzat veya vekilleri aracılığıyla) birlikte başvurması gerekir; ayrı ayrı başvurulacaksa iki başvuru arasındaki süre 90 günü geçemez. Önemli sınır şudur: idari tescilde yalnızca boşanma (ve evliliğin butlanı/iptali/yokluğu) işlenir; velayet, nafaka, tazminat gibi fer’î hükümler işlenmez. Bunlar için aile mahkemesinde tenfiz davası gerekir.

Pratikte ne anlama geliyor?

• Yurt dışı boşanmanızı Türkiye’de geçerli kılmadan yeniden evlenemez veya nüfus işlemlerinizi tamamlayamazsınız.
• Sadece boşanmanın tanınması yetiyorsa, hızlı ve masrafsız olan idari tescil yolu çoğu zaman en pratiğidir.
• Velayet/nafaka/tazminat da işletmek istiyorsanız mahkeme yolu (tenfiz) gerekir; belgelerin (onaylı karar ve tercümesi vb.) eksiksiz hazırlanması süreci hızlandırır.

Doğru yolu en baştan seçmek, hem zamandan hem de masraftan tasarruf ettirir.

Bu makale genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez. Metinde anılan yüksek mahkeme kararları gerçek olup künyeleri (esas/karar numarası ve tarih) UYAP, Lexpera ve resmî karar kaynakları üzerinden doğrulanabilir. İçtihatlar zaman içinde değişebileceğinden, kendi durumunuz için güncel değerlendirmeyi mutlaka bir avukattan alınız.