2002’den sonra evlenen çiftlerde, eşler aksini kararlaştırmadıkça kural olarak edinilmiş mallara katılma rejimi geçerlidir. Bu rejim, evlilik içinde emekle/edinerek kazanılan değerlerin boşanmada paylaşılması esasına dayanır. Malın kimin üzerine kayıtlı olduğu tek başına belirleyici değildir.

Kişisel mal mı, edinilmiş mal mı?

Her eşin iki tür malı olabilir. Kişisel mallar; evlenmeden önce sahip olunan mallar, miras veya bağış yoluyla edinilen mallar ile kişiye özel eşyalardır ve kural olarak paylaşıma girmez. Edinilmiş mallar ise evlilik içinde karşılığını vererek elde edilen mallardır; tasfiyede asıl paylaşılan bunların değeridir (TMK 219).

Katılma alacağı ve değer artış payı

Artık değer; eklenecek değerler (TMK 229) ve denkleştirmeden (TMK 230) elde edilenler dâhil, eşin edinilmiş mallarının toplamından bu mallara ilişkin borçlar düşüldükten sonra kalan tutardır (TMK 231). Kural olarak her eş, diğerinin artık değerinin yarısı üzerinde alacak hakkına sahiptir (TMK 236). Bu “katılma alacağı” kanundan doğar; talep eden eşin geliri olması ya da o malın edinilmesine katkıda bulunmuş olması şart değildir.

Ayrıca, bir eş diğerinin malının edinilmesine, iyileştirilmesine veya korunmasına para ya da para ile ölçülebilen bir katkı yapmışsa, değer artış payı talep edebilir (TMK 227).

Hangi tarihteki değer esas alınır?

Yargıtay’ın yerleşik uygulamasına göre, alacak miktarları hesaplanırken malın tasfiye tarihindeki sürüm (rayiç) değeri esas alınır ve tasfiye tarihi karar tarihidir. Bu ilke, örneğin Yargıtay 8. Hukuk Dairesi’nin 24.1.2017 tarihli, E. 2015/8274, K. 2017/686 sayılı kararında da ifade edilmiştir. Yani malın alındığı günkü değil, paylaşımın yapıldığı dönemdeki güncel değeri dikkate alınır; bu da enflasyonist ortamda hakların korunması açısından önemlidir.

Pratikte ne anlama geliyor?

  • “Tapu/ruhsat onun üzerine” demek, sizin hakkınız yok demek değildir.
  • Katkılarınızı (havale, dekont, tanık) belgeleyin; özellikle değer artış payı için bu kritik.
  • Mal rejiminin tasfiyesi çoğunlukla ayrı bir davadır ve boşanmanın kesinleşmesiyle sonuçlanır.

Mal paylaşımı, kayıtlardan çok malların niteliğine ve katkıya bakan teknik bir alandır; doğru hesaplama hak kaybını önler.

Benzer bir durumla mı karşı karşıyasınız? Durumunuzu gizlilik içinde değerlendirip size özel bir yol haritası çıkarmamız için bizimle iletişime geçin.

Bu makale genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez. Metinde anılan yüksek mahkeme kararları gerçek olup künyeleri (esas/karar numarası ve tarih) UYAP, Lexpera ve resmî karar kaynakları üzerinden doğrulanabilir. İçtihatlar zaman içinde değişebileceğinden, kendi durumunuz için güncel değerlendirmeyi mutlaka bir avukattan alınız.