Edinilmiş Mallara Katılmada Artık Değer ve Denkleştirme (TMK 229-236)

Boşanmada mal paylaşımı denilince akla gelen “katılma alacağı”, aslında bir dizi hesap işleminin sonucudur. Bu hesabın temelinde “artık değer”, “eklenecek değerler” ve “denkleştirme” gibi teknik kavramlar yatar. Bu kavramları anlamak, hangi malın paylaşıma gireceğini ve ne kadar alacağınız olduğunu görmenizi sağlar.

Kanun ne diyor?

Edinilmiş mallara katılmada her eşin, diğerinin edindiği malların “artık değerinin” yarısı oranında katılma alacağı vardır. Artık değer hesaplanırken, bir eşin diğerinin alacağını azaltmak amacıyla yaptığı karşılıksız kazandırmalar ve devirler “eklenecek değer” olarak hesaba katılır (TMK m. 229). Eşin kişisel malları ile edinilmiş malları arasında yapılan geçişler ise “denkleştirme” ile düzeltilir (TMK m. 230). Mala ilişkin borçlar düşülerek (TMK m. 231) kalan artık değerin yarısı, diğer eşin alacağını oluşturur (TMK m. 236).

Uygulamada durum

Bu kavramların nasıl bir araya geldiğini bir örnekle göstermek aydınlatıcıdır. Bir eş evlilik süresince maaşıyla bir araba almış (edinilmiş mal), bu arabanın kredisinden kalan borç varsa bu borç düşülür; ayrıca eşin boşanma yaklaşırken alacağı azaltmak için kardeşine bedelsiz devrettiği bir taşınmaz varsa, bunun değeri “eklenecek değer” olarak hesaba katılır (TMK m. 229).

Edinilmiş maldan kişisel mala ya da tersine yapılan harcamalar ise “denkleştirme” (TMK m. 230) ile düzeltilir. Tüm bu işlemler sonunda kalan artık değerin yarısı, diğer eşin katılma alacağını oluşturur. Görüldüğü gibi, doğru sonuç için her kalemin niteliği ve kaynağı titizlikle belirlenmelidir; aksi hâlde alacak eksik ya da fazla hesaplanabilir.

Pratik sonuç

Mal paylaşımında hakkınızı doğru hesaplamak için, malların yalnızca güncel değerine değil; nasıl edinildiğine, hangi borçların bağlı olduğuna ve mal kaçırma amacıyla devir yapılıp yapılmadığına bakmak gerekir. Bu, çoğu zaman mali uzman desteğiyle yürütülen teknik bir süreçtir. Eklenecek değer ve denkleştirme kalemlerini gözden kaçırmamak için bir avukatla çalışmak önemlidir.

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Somut durumunuz için bir avukata danışmanız ve belirtilen kanun maddelerini güncel metinden teyit etmeniz önerilir.