Caddelerin, sokakların, meydanların ve parkların aydınlatılması kime aittir ve bedelini kim öder? “Genel aydınlatma” olarak adlandırılan bu hizmetin finansmanı, vatandaşın bireysel faturasından değil, kamusal kaynaklardan karşılanır. Bu rehberde konuyu sade bir dille açıklıyoruz.
Genel Aydınlatma Nedir?
Genel Aydınlatma Yönetmeliği’ne göre genel aydınlatma; otoyollar ve özelleştirilmiş erişme kontrollü karayolları hariç olmak üzere, kamunun genel kullanımına yönelik bulvar, cadde, sokak, alt-üst geçit, köprü, meydan, kavşak, yürüyüş yolu ve yaya geçidi gibi yerler ile halkın ücretsiz kullanımına açık, ticari faaliyette bulunulmayan kamuya ait park, bahçe, tarihî ve ören yerlerinin aydınlatılmasını ve trafik sinyalizasyonunu kapsar. Buna karşılık ticari, reklam, ilan ve süs aydınlatmaları bu kapsamda değildir; bunların enerjisi genel aydınlatma sayılmaz.
Aydınlatmadan Kim Sorumlu?
Dağıtım şirketi; dağıtım bölgesindeki yerleşim yerlerinde bulunan genel aydınlatma kapsamındaki yerlerin aydınlatılmasından ve gerekli aydınlatma ile ölçüm sistemlerinin tesis edilip işletilmesinden sorumludur. Bu sorumluluk, imar planlarında bulvar, cadde veya sokak olarak belirlenen meskûn yerlerin tamamını kapsar.
Bedeli Kim Karşılar?
Genel aydınlatma bedeli, 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu’nun geçici 6. maddesi kapsamında karşılanır. Buna göre bedel; Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı bütçesine bu amaçla konulan ödenekten ve ilgili belediyeler ile il özel idarelerinin genel bütçe vergi gelirleri payından yapılacak kesintilerle finanse edilir. Dağıtım şirketleri, genel aydınlatma tüketim faturalarını ilgili belediye/il özel idaresine muhatap düzenler. Yani sokak aydınlatması bedeli, abonelerin kişisel elektrik faturasına ayrı bir kalem olarak yansıtılmaz.
Denetim ve Tasarruf
Genel aydınlatma faturalarının yalnızca kapsamdaki yerleri içerip içermediği, tüketim ve bedellerin gerçeği yansıtıp yansıtmadığı TEDAŞ ve Bakanlık eliyle denetlenir. Ayrıca enerji tasarrufu amacıyla, park ve bahçe gibi yerlerdeki aydınlatma düzeyi en geç gece saat 02.00’den sonra belirli oranda düşürülür. Genel aydınlatmanın kapsamı veya bedeli konusunda tereddüt doğarsa, vali başkanlığındaki aydınlatma komisyonu karar vermeye yetkilidir.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; her dosyanın kendine özgü koşulları bulunduğundan, somut durumunuza ilişkin değerlendirme için güncel mevzuat ve uzman hukuki görüş esas alınmalıdır.
