Boşanma, eşler arasındaki birliği sona erdirirken bazı mali sonuçlar da doğurur. Bunların başında, kusurlu eşin diğer tarafa ödeyebileceği maddi ve manevi tazminat gelir. Tazminatın koşulları ve kapsamı, boşanma davalarının önemli tartışma alanlarındandır. Bu makale, boşanmada tazminatı ele almaktadır.
Maddi tazminat: TMK m. 174/1
Türk Medeni Kanunu’nun 174. maddesinin birinci fıkrasına göre, mevcut veya beklenen menfaatleri boşanma yüzünden zedelenen kusursuz veya daha az kusurlu taraf, kusurlu taraftan uygun bir maddi tazminat isteyebilir. Burada korunan, boşanma nedeniyle ortadan kalkan ekonomik beklentilerdir; örneğin eşin sağladığı ekonomik destek ve güvenceden yoksun kalma. Tazminat talep edebilmek için talep edenin kusursuz ya da daha az kusurlu olması gerekir.
Manevi tazminat: TMK m. 174/2
Maddenin ikinci fıkrası ise, boşanmaya sebep olan olaylar yüzünden kişilik hakkı saldırıya uğrayan tarafın, kusurlu olan diğer taraftan manevi tazminat olarak uygun miktarda bir para ödenmesini isteyebileceğini düzenler. Manevi tazminat, boşanma sürecinde yaşanan onur kırıcı davranışlar, sadakatsizlik, şiddet gibi kişilik haklarını zedeleyen eylemlerin yol açtığı acı ve elemin bir ölçüde giderilmesini amaçlar.
Tazminatın belirlenmesi
Tazminat miktarı belirlenirken tarafların kusur durumu, ekonomik ve sosyal koşulları, evliliğin süresi ve olayların ağırlığı dikkate alınır. Hâkim, hakkaniyet ilkesi çerçevesinde uygun bir miktar takdir eder. Tazminat talepleri, kural olarak boşanma davasıyla birlikte ileri sürülebileceği gibi, belirli koşullarda ayrıca da istenebilir.
Sonuç olarak boşanmada maddi tazminat zedelenen ekonomik menfaatleri, manevi tazminat ise kişilik haklarının ihlalini karşılamaya yöneliktir. Her iki talepte de belirleyici unsur, tarafların kusur dağılımıdır.