Resmî ve Sözlü Vasiyetname: Düzenleme ve Geçerlilik (TMK 532-539)

El yazılı vasiyetnamenin yanında, kanun iki ayrı vasiyet türü daha tanır: resmî vasiyetname ve sözlü vasiyetname. Her birinin kendine özgü şekil şartları ve uygulama alanı vardır.

Kanun ne diyor?

Türk Medeni Kanunu m. 532 ve devamına göre resmî vasiyetname, iki tanığın katılmasıyla resmî memur (sulh hâkimi, noter ya da yetkili kılınmış görevli) tarafından düzenlenir; bu tür, en güvenli ve ispatı en kolay vasiyet biçimidir. m. 539’daki sözlü vasiyetname ise yalnızca olağanüstü durumlarda (yakın ölüm tehlikesi, salgın, savaş, ulaşımın kesilmesi gibi) ve diğer vasiyet biçimlerine başvurma imkânı yokken yapılabilir; miras bırakan son arzularını iki tanığa anlatır ve bunların bir an önce yazılı hâle getirilip yetkili makama iletilmesini sağlar.

Uygulamada durum

Resmî vasiyetname, hem ehliyet hem de irade beyanının resmî memur tarafından denetlenmesi nedeniyle ileride çıkabilecek itirazlara karşı daha dayanıklıdır. Sözlü vasiyetname ise istisnai ve geçici bir yoldur: miras bırakan sonradan diğer şekillerde vasiyet yapma imkânına kavuşursa, belirli bir sürenin (genellikle bir ay) geçmesiyle sözlü vasiyet hükümsüz hâle gelir.

Vasiyet türlerinin geçerlilik şartlarına uyulmaması, şekil yönünden iptal sebebi oluşturabilir. Hangi türün seçileceği, miras bırakanın koşullarına ve güvenlik ihtiyacına göre belirlenir.

Resmî vasiyetnamede tanıkların ve memurun belirli nitelikleri taşıması; tasarruftan yararlananların ve onların yakınlarının tanık ya da düzenleyici memur olmaması beklenir. Bu kurallara aykırılık, vasiyetnamenin şekil yönünden iptaline yol açabilir.

Pratik sonuç

Daha güvenli bir vasiyet için resmî vasiyetname tercih edilebilir; sözlü vasiyetname ise yalnızca gerçek olağanüstü hâllerde anlam taşır. Vasiyetinizin türü ve geçerliliği konusunda bir avukata danışmanız, ileride doğacak itirazları azaltır.

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Somut durumunuz için bir avukata danışmanız ve belirtilen kanun maddelerini güncel metinden teyit etmeniz önerilir.