Ödeme ve Elektronik Para Kuruluşları: TCMB Faaliyet İzni ve Yükümlülükler (6493)
Fintech ekosisteminin büyümesiyle ödeme kuruluşu ve elektronik para kuruluşu kurmak isteyen girişimlerin sayısı arttı. Bu faaliyetler sıkı bir izin rejimine tabidir; izin alınmadan yürütülmesi ağır yaptırımlar doğurur. Bu rehberde TCMB faaliyet izni sürecini ve temel yükümlülükleri açıklıyoruz.
Yasal Dayanak
Alan, 6493 sayılı Ödeme ve Menkul Kıymet Mutabakat Sistemleri, Ödeme Hizmetleri ve Elektronik Para Kuruluşları Hakkında Kanun ile düzenlenir. Uygulamanın ayrıntıları, 1 Aralık 2021'de yürürlüğe giren Ödeme Hizmetleri ve Elektronik Para İhracı ile Ödeme Hizmeti Sağlayıcıları Hakkında Yönetmelik'te yer alır. Yetkili otorite Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'dır (TCMB); ödeme ve elektronik para kuruluşlarının TCMB'den faaliyet izni alması zorunludur. Asgari özkaynak tutarları her yıl tebliğle güncellenir.
Konu Nedir?
Ödeme hizmeti sunmak veya elektronik para ihraç etmek isteyen şirketler, TCMB'den faaliyet izni almak zorundadır. Ödeme hizmeti için alınan fonlar ile elektronik para ihracı karşılığında toplanan fonlar, mevzuatta belirlenen usullerle korunur. Belirli istisnalar (ticari temsilci, sınırlı ağ) kapsam dışında kalsa da, işlem hacmi eşiği aşıldığında bildirim yükümlülüğü doğar.
Kimleri Etkiler?
- Fintech girişimleri ve ödeme kuruluşları
- Elektronik para kuruluşları ve dijital cüzdan sağlayıcıları
- Pazaryerleri ve ödeme hizmeti sağlayan platformlar
Pratik Adımlar
- TCMB'ye faaliyet izni başvurusu (kurucu nitelikleri, asgari sermaye/özkaynak, teknik altyapı, iç sistemler)
- Toplanan fonların korunmasına ilişkin yapının kurulması
- MASAK yükümlülüklerine uyum
- Türkiye Ödeme ve Elektronik Para Kuruluşları Birliği (TÖDEB) üyeliği
- İstisna kapsamında kalınıyorsa işlem hacmi eşiğinin ve yıllık bildirim yükümlülüğünün takibi
Hukuki Riskler
İzinsiz faaliyet, ağır idari yaptırımlara ve faaliyet izninin verilmemesine/iptaline yol açar; nitekim TCMB zaman zaman kuruluşların faaliyet iznini iptal etmektedir. Fon koruma ve raporlama yükümlülüklerinin ihlali ile izne tabi pay devirlerinin izinsiz yapılması da yaptırım sebebidir.
Sonuç ve Tavsiye
Ödeme ve elektronik para alanında başarı, izin sürecinin titiz yönetimi kadar sürekli yükümlülüklere uyumdan geçer. Başvuru dosyanızı ve iç sistemlerinizi mevzuata uygun kurmanız, süreci ödeme sistemleri hukukunda uzman desteğiyle yürütmeniz önerilir.
Görsel: — Wikimedia, CC BY 4.0