İş Alacaklarında Zamanaşımı Süreleri

İşçilik alacakları sonsuza kadar istenebilir değildir; her alacak için bir zamanaşımı süresi öngörülmüştür. Bu süreyi ve ne zaman işlemeye başladığını bilmek, hak kaybını önlemek açısından kritiktir.

Kanun ne diyor?

Kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, kötüniyet tazminatı, eşit davranma (ayrımcılık) tazminatı ve yıllık izin ücreti alacaklarında zamanaşımı süresi, 2017’de yapılan düzenlemeyle (7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu’yla İş Kanunu’na eklenen hükümle) beş yıl olarak belirlenmiştir. Ücret alacakları ile fazla çalışma, hafta tatili ve ulusal bayram/genel tatil ücreti gibi periyodik ödeme niteliğindeki alacaklarda ise beş yıllık zamanaşımı uygulanır (Türk Borçlar Kanunu m. 147).

Uygulamada durum

Zamanaşımının başlangıcı alacağın türüne göre değişir: kıdem ve ihbar tazminatında kural olarak iş sözleşmesinin sona erdiği (fesih) tarih; yıllık izin ücretinde fesih tarihi; ücret ve ücret eki niteliğindeki alacaklarda ise her bir alacağın muaccel olduğu (doğduğu) tarih esas alınır. Bu nedenle özellikle fazla mesai gibi alacaklarda, geriye doğru yalnızca beş yıllık dönem talep edilebilir. Arabuluculuğa başvuru, zamanaşımının işlemesini durduran bir adımdır.

2017’deki değişiklikten önce doğmuş bazı haklar için geçiş hükümleri gözetilir; bu nedenle eski tarihli iş ilişkilerinde zamanaşımının dikkatli hesaplanması gerekir. Fazla çalışma, hafta tatili ve genel tatil ücretleri her ay yeniden doğan alacaklar olduğundan, dava tarihinden geriye doğru yalnızca beş yıllık dönem talep edilebilir.

Pratik sonuç

Alacaklarınız varsa beklemeden harekete geçmek önemlidir; süre geçtikçe geriye dönük talep edebileceğiniz dönem daralır. Hangi alacağınızın hangi tarihte zamanaşımına uğrayacağını bir avukatla netleştirmeniz, hak kaybını önler.

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Somut durumunuz için bir avukata danışmanız ve belirtilen kanun maddelerini güncel metinden teyit etmeniz önerilir.