Konkordato Dava Türleri
SGK Prim Alacakları ve Yönetici Sorumluluğu
Konkordatonun koruma kalkanı yalnızca vergiyi değil, sosyal güvenlik primlerini de kapsar. Bu, işletme kadar onun yöneticileri için de hayati bir korumadır; çünkü ödenmeyen primlerden çoğu zaman şahsen yöneticiler sorumlu tutulur.
Bu dava türü nedir?
SGK prim alacaklarının konkordato sürecindeki durumunu ve yöneticilerin sorumluluğunu konu alır. Kesin mühletin alacaklılar bakımından sonuçlarına göre, mühlet içinde borçlu aleyhine 6183 sayılı Kanun’a göre yapılan takipler de dâhil hiçbir takip yapılamaz ve başlamış takipler durur (İİK m. 294). SGK prim alacakları da bu kapsamdadır. Üstelik içtihatta, mühlet süresince prim tahsilinin imkânsızlığının yöneticinin kusurundan değil doğrudan kanundan doğduğu kabul edilmekte; bu nedenle 5510 sayılı Kanun’un 88. maddesi anlamında “haklı sebep” bulunduğu değerlendirilerek, mühlet süresince ödenmeyen primler için tüzel kişilik üst düzey yönetici ve yetkililerine yönelik takip de yapılmamaktadır.
Bu uyuşmazlık nasıl doğar?
Gerilim, SGK’nın prim alacağını tahsil baskısı ile mühletin koruması arasında çıkar. Kurum, mühlet öncesi başlamış takibin sürmesini ya da yöneticiye başvurmayı beklerken; mühlet kararı bu işlemleri durdurur. Yasağa rağmen yapılan işlemler şikâyete konu olabilir. Mühlet içinde tahakkuk eden yeni dönem primleri ile mühlet öncesi prim borçlarının projedeki yeri de ayrı bir tartışmadır.
Örnek (temsilî): Şirketin geçmiş dönem prim borçları için SGK, yöneticiye şahsi takip başlatmak isteyebilir. Konkordato mühleti süresince bu takip de durur; çünkü ödememe, yöneticinin kusurundan değil kanunun getirdiği yasaktan kaynaklanmaktadır.
Süreç adım adım nasıl işler?
- Mühlet: Geçici/kesin mühletle SGK takipleri dâhil tüm takipler durur.
- Yönetici koruması: Mühlet süresince ödenmeyen primler için yöneticiye yönelik takip de yapılmaz (haklı sebep).
- Şikâyet: Yasağa aykırı işlemlere karşı şikâyet yoluna gidilebilir.
- Proje: Prim borçlarının konkordato projesindeki yeri belirlenir.
Çözüm yaklaşımı
Burada kritik nokta, mühlet kararının SGK’ya zamanında bildirilmesi ve yönetici sorumluluğu yönünden “haklı sebep” savunmasının doğru kurulmasıdır. Mühlet öncesi ve sonrası primlerin ayrımı titizlikle yapılmalıdır. Sosyal güvenlik hukuku ile icra-iflas hukukunun kesiştiği bu alanda, hem şirketi hem yöneticiyi koruyan bir strateji gerekir.