Konkordato Dava Türleri
Yeniden Yapılandırma Projesinin Tadili ve Feshi
Uzlaşma yoluyla yapılandırma, tasdikle bitmez; asıl sınav projenin hayata geçirilmesidir. Şartlar değişir ya da borçlu yükümlülüğünü yerine getirmezse, projenin ya yeniden ayarlanması ya da tümüyle çökmesi gündeme gelir.
Bu dava türü nedir?
Tasdik edilmiş bir yeniden yapılandırma projesinin değiştirilmesi (tadil) veya ihlal nedeniyle feshini konu alan süreçtir. Kanun, projenin bir kısmının ihlali yalnızca bazı alacaklıları etkiliyorsa, hakları ihlal edilen bu alacaklıların borçluyla anlaşması hâlinde tadil edilmiş projenin mahkemenin tasdikine sunulmasını öngörür (İİK m. 309/ş). Daha ağır durumda ise yeniden yapılandırmanın tamamen feshine karar verilir; bu karar kesinleşince, durum mahkemece ilan edilir ve ilandan itibaren on gün içinde projeden etkilenen alacaklılar, tasdik kararını veren mahkemeden borçlunun derhâl iflâsına karar verilmesini isteyebilir (m. 309/s). Fesihte, konkordatonun ilgili hükümleri kıyasen uygulanır.
Bu uyuşmazlık nasıl doğar?
İhtilaf, projenin ifasındaki aksamalardan doğar. Borçlu taksitleri aksatır, taahhütlerini yerine getirmez ya da ekonomik koşullar projeyi sürdürülemez kılar. Bazı alacaklılar tadil ile süreci kurtarmak isterken, diğerleri feshi ve iflası talep edebilir. Tartışma, ihlalin niteliği (kısmi mi, esaslı mı) ve fesih şartlarının oluşup oluşmadığı etrafında yoğunlaşır.
Örnek (temsilî): Yapılandırma projesine göre belirli alacaklılara yapılacak ödemeler aksamış olsun. Yalnızca bu alacaklılar etkileniyorsa, borçluyla yeni bir takvim üzerinde anlaşılıp tadil projesi tasdike sunulabilir. İhlal yapının geneli için ölümcülse, fesih ve iflas yolu açılır.
Süreç adım adım nasıl işler?
- İhlalin tespiti: Projenin hangi yükümlülüğünün, hangi alacaklılar yönünden ihlal edildiği belirlenir.
- Tadil yolu: Kısmi ihlalde, etkilenen alacaklılarla anlaşılıp tadil projesi mahkemeye sunulur (m. 309/ş).
- Fesih talebi: Esaslı ihlalde, yeniden yapılandırmanın feshi istenir.
- İflas: Fesih kesinleşince, etkilenen alacaklılar on gün içinde iflas talep edebilir (m. 309/s).
Çözüm yaklaşımı
Burada zamanlama ve doğru yol seçimi belirleyicidir: tadil mi, fesih mi? Alacaklı açısından ihlalin belgelenmesi ve süreye uygun talep; borçlu açısından ise sürdürülebilir bir tadil önerisi süreci yönetir. İfa takibinin baştan kurulması, ileride doğacak fesih riskini büyük ölçüde azaltır.