Alacak Kaydı ve Liste Uyuşmazlıkları

Konkordatonun en sessiz ama en belirleyici aşamalarından biri budur: kim, ne kadar alacaklı? Liste yanlışsa, üzerine kurulan her şey yanlış olur.

Bu dava türü nedir?

Alacak kaydı; kesin mühlet kararıyla birlikte komiserin yaptığı ilan üzerine, alacaklıların alacaklarını resmen bildirmesidir (İİK m. 299). Kural nettir: alacaklılar, ilandan itibaren on beş gün içinde alacak tutarlarını ve dayanaklarını komisere bildirir. Süreyi kaçıranın alacağı yok olmaz; ama çok kritik bir hakkı düşer: konkordato projesinin müzakerelerine katılamaz, yani oylamada sesi çıkmaz. Rehinli ve imtiyazlı alacaklıların, bu niteliklerini de belirterek beyanda bulunması gerekir. Komiser, gelen bildirimleri borçlunun defter ve kayıtlarıyla karşılaştırır; borçluyu bildirilen alacaklar hakkında beyana davet eder. Tutar, faiz ve nitelik tartışmaları işte bu karşılaştırmada gün yüzüne çıkar; borçlunun kabul etmediği kalemler çekişmeli alacağa dönüşür.

Bu uyuşmazlık nasıl doğar?

Üç tipik kaynak vardır. Birincisi haberin kaçması: ilanlar takip edilmez, on beş gün sessizce geçer; alacaklı toplantı kapısından döner. İkincisi rakam savaşı: ana para aynıdır ama faiz başlangıcı, kur farkı ya da iade kalemleri yüzünden iki taraf farklı bakiye söyler. Üçüncüsü nitelik tartışması: alacaklı “benim alacağım ipotekli” der, borçlu listede onu adi alacak gösterir — oysa bu fark, hem oylamada hem ödemede bambaşka sonuç doğurur.

Süreç adım adım nasıl işler?

1. İlan: Komiser, alacaklıları bildirimde bulunmaya davet eder.
2. Bildirim: On beş gün içinde; tutar, dayanak belgeler ve alacağın niteliği (adi / rehinli / imtiyazlı) komisere sunulur.
3. Karşılaştırma: Komiser, bildirimleri ticari defter ve kayıtlarla karşılaştırır.
4. Borçlunun beyanı: Borçlu, her alacak hakkında kabul ya da itirazını açıklar.
5. Listenin oluşması: Kabul edilen alacaklar listeye girer; itiraz edilenler çekişmeli statüsüyle yoluna devam eder.

Yaklaşımımız ve çözümümüz

Alacaklı müvekkillerimiz için bir erken uyarı düzeni kurarız: piyasada konkordato söylentisi duyulan borçlular için ilanlar düzenli taranır; süre başladığı an dosya açılır ve bildirim, eksiksiz bir belge klasörüyle — sözleşme, fatura, mutabakat, rehin/ipotek belgeleri — yapılır. Hedef yalnız süreyi tutturmak değil, alacağı itiraz edilemeyecek kadar belgeli sunmaktır. Borçlu müvekkillerimizde ise dürüst liste ilkesini uygularız: gerçek borçlar eksiksiz, şüpheli kalemler gerekçeli itirazla. Çünkü deneyim şunu gösterir: listede yakalanan tek bir oynama, mahkemenin ve komiserin tüm dosyaya bakışını zehirler; titiz bir liste ise tasdike giden yolun en sağlam taşıdır.

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Mevzuat ve uygulama zaman içinde değişebileceğinden, somut bir durumda karar vermeden önce güncel düzenlemelerin ve dosya ayrıntılarının birlikte değerlendirilmesi önerilir.