Terekede Ortaklığın Giderilmesi (İzale-i Şuyu)

Bir kişi vefat edip geride birden fazla mirasçı bıraktığında, tereke malları üzerinde mirasçılar arasında bir ortaklık (elbirliği mülkiyeti) doğar. Bu ortaklık ya anlaşmayla ya da dava yoluyla sona erdirilir.

Önce anlaşma: taksim ve miras taksim davası

Mirasçılar diledikleri zaman bir taksim (paylaşma) sözleşmesiyle malları kendi aralarında bölüşebilir. Anlaşma sağlanamazsa, her mirasçı paylaşmayı isteyebilir ve TMK m.642’ye dayanan miras taksim davası açılabilir.

Ortaklığın giderilmesi (izale-i şuyu) davası

Özellikle taşınmazlarda ortaklığı sona erdirmenin yolu ortaklığın giderilmesi (izale-i şuyu) davasıdır. Paylı ve elbirliği mülkiyetinin sona ermesi TMK m.698-699’da düzenlenmiştir. Bu dava, paydaşlardan/ mirasçılardan herhangi birinin tek taraflı iradesiyle açılabilir; ancak tüm paydaşların davaya dahil edilmesi zorunludur. Mahkeme önce malın aynen taksim (parçalara bölünerek paylaşım) yoluyla giderilip giderilemeyeceğine bakar; mümkün değilse satış (genellikle açık artırma) yoluyla ortaklık giderilir ve elde edilen bedel paylar oranında dağıtılır.

Dikkat edilecek noktalar

Ölen paydaş varsa, mirasçılık belgesiyle mirasçıların davaya dahil edilmesi gerekir. Eşlerden biri vefat etmişse, taşınmazın bir kısmı önce mal rejiminin tasfiyesiyle ilgili olabilir; bu öncelik gözetilir.

Pratikte ne anlama geliyor?

• Anlaşma varsa taksim sözleşmesi; yoksa izale-i şuyu davası.
• Davayı bir paydaş açabilir; tüm paydaşlar davaya dahil edilir.
• Aynen taksim mümkün değilse satışla ortaklık giderilir.

Bu makale genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez. Metinde anılan yüksek mahkeme kararları gerçek olup künyeleri (esas/karar numarası ve tarih) UYAP, Lexpera ve resmî karar kaynakları üzerinden doğrulanabilir. İçtihatlar zaman içinde değişebileceğinden, kendi durumunuz için güncel değerlendirmeyi mutlaka bir avukattan alınız.