Trafik Kazalarında Sorumluluk ve Zorunlu Trafik Sigortası

Trafik kazaları, tazminat hukukunun en sık karşılaşılan alanıdır. Temel düzenleme 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’ndadır (KTK) ve burada işletenin sorumluluğu özel bir esasa bağlanmıştır.

İşletenin kusursuz (tehlike) sorumluluğu

KTK m.85/1’e göre, bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne, yaralanmasına ya da bir eşyanın zarara uğramasına sebep olursa, aracın işleteni doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumludur. Bu, kural olarak kusursuz (tehlike) sorumluluğudur; yani işletenin kusuru ispatlanmasa da sorumluluğu doğabilir. KTK m.91 ise işletene, bu sorumluluğu karşılamak üzere zorunlu mali sorumluluk (trafik) sigortası yaptırma zorunluluğu getirir.

Zorunlu trafik sigortası neyi karşılar?

Zorunlu trafik sigortası, üçüncü kişilere verilen bedeni zararlar ve eşya zararlarını poliçe limiti dahilinde karşılar. Yargıtay 17. Hukuk Dairesi’nin E. 2016/6107, K. 2018/7206 sayılı kararında belirtildiği üzere; sigorta şirketinin sorumluluğu kural olarak poliçe limitiyle sınırlıdır, ancak faiz, yargılama gideri ve vekâlet ücreti limiti aşsa dahi ödenir. Aynı kararda, manevi tazminat taleplerinin zorunlu trafik sigortası kapsamı dışında olduğu vurgulanmıştır; manevi tazminat, kazaya sebep olan kusurlu sürücü ve işletenden talep edilir.

Sigortası olmayan araç ve diğer hâller

Kazaya karışan aracın zorunlu trafik sigortası yoksa, zararların karşılanması için Güvence Hesabı devreye girer. Ayrıca KTK m.107 uyarınca aracı çalan veya gasbeden kişi işleten gibi sorumlu olur. Sigortadan kaynaklanan ve tazminatı azaltan kimi koşullar, kural olarak zarar görene karşı ileri sürülemez.

Pratikte ne anlama geliyor?

• İşleten kural olarak kusursuz sorumludur; bu, mağdurun ispat yükünü hafifletir.
• Maddi zararlar için önce zorunlu trafik sigortasına; manevi tazminat için kusurlu sürücü/işletene gidin.
• Sigortasız araç kazalarında Güvence Hesabı başvurusu mümkündür.

Bu makale genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez. Metinde anılan yüksek mahkeme kararları gerçek olup künyeleri (esas/karar numarası ve tarih) UYAP, Lexpera ve resmî karar kaynakları üzerinden doğrulanabilir. İçtihatlar zaman içinde değişebileceğinden, kendi durumunuz için güncel değerlendirmeyi mutlaka bir avukattan alınız.